Yazılar

Tüketici Hukuku

Tüketici Hukuku, tüketicinin korunması için geliştirilmiş bir hukuk sistemidir. Tüketiciler öncelikle ekonomik olarak korunmuş, sonrasında kaybettikleri ekonomik haklarının geri kazanılması, zarara uğrayanların zararlarının tazmin edilmesi gibi durumlar ortaya çıkmıştır. Ancak hukuk tüketicinin korunmasından ibaret olmamalıdır. Tüketicinin korunması evrensel bir kavramdır ve bu hukuk, hem özel hukuku hem de kamu hukukunu içinde barındırmaktadır. Emredici kurallarla düzenlenen bu hukuk dalı, devletin kalkan görevini üstlendiği, devletin müdahalesine açık bir daldır. Tüketici hakkı kavramı ilk kez Kennedy tarafından dile getirilmiştir ve tüketicinin bilgi edinmesi, tüketicinin sesini duyurması, tüketicinin tazmin edilmesi ve tüketicinin örgütlenmesi gibi 4 kavramda ele alınmıştır. Avrupa Birliği’nde de 1975 yılında tüketici programı ortaya çıkmıştır. Bu programda tüketicinin temel hakları belirlenmiştir. Bu haklar; tüketicinin sağlığının ve güvenliğinin korunması hakkı, tüketicinin ekonomik çıkarlarının korunması hakkı, tüketicinin tazmin edilme hakkı, tüketicinin bilgilendirme ve eğitim hakkı ile tüketicinin temsil edilme hakkı olarak 5 maddede toparlanmıştır. Bu 5 madde, ülkemizde de Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a aynen yansımıştır. Ülkemizde tüketicinin hakkını arama mercii de Tüketici Mahkemesi olmuştur.

 

Tüketici Davası Tüketicinin Hakkını Korumak İçin Açılır

 

Mahkemelere Tüketici Davası açıldığında amaç tüketicinin hakkını korumaktır. Ancak tüketicinin kayıtsız şartsız haklı olması diye bir husus bulunmamaktadır. Bu nedenle dava açılmadan önce tüketici kanununu çok iyi bilen bir danışmanlık firmasından görüş alınmalıdır. Tüketicinin korunmasındaki amaç bellidir. Ancak öncelikle tüketicilere bir malı satı alırken öncelikle gerekli olup olmadığının bilincini aşılamak gereklidir. Ayrıca bilinçli tüketici olunmalı, yalnızca haklarının değil bazı sorumluluklarının da bulunduğu anlatılmalıdır. Var olan haklarına nasıl sahip çıkacaklarının öğretilmesinin yanı sıra malya da hizmetlerle ilgili araştırmaların yapılıp tüketicilerle paylaşılmasının da önemi büyüktür. Reklam ile mal ve hizmet alımının önüne geçilmesi, tüketicilerin bütçelerine uygun olan mal ve hizmetlere ulaşması sağlanmalıdır. Tüketicinin korumanın bazı araçları vardır. Bu araçlar arasında öncelik tüketicinin kendisidir, yani bilinçli tüketicidir. Devletin de tüketiciyi korumaya yönelik mevzuat hazırlama, yürütme ve uygulama görevi bulunmaktadır. Ayrıca devletin yasaları öğretme ve tüketicileri bilinçlendirme görevi de bulunmaktadır. Ayrıca devletin hem imalatçıyı hem de satıcıyı denetleme görevi de bulunmaktadır. Tüketicinin bilinçlendirilmesinin en önemli yollarından biri de medyadır. Ancak bilim insanlarının da görevinin inkar edilmemesi gereklidir. Bunların yanı sıra danışmanlık firmaları da tüketiciyi bilinçlendirme ve yol gösterme görevini üstlendikleri de bilinmelidir.

 

Ayıplı Malda 15 Güne Kadar Değişim Yapılmalıdır

 

Tüketici Davaları, farklı nedenlerle açılabilmektedir. Ancak dava açılmadan önce bazı hakların bilinmesi ve buna göre işlem yapılması önemlidir. Bunlardan birisi ayıplı kaldır. Alınan bir ürün hatalı çıktığında 15 gün içinde değiştirilmesi paranın ide edilmesi, ücretsiz onarılması, ayıbın neden olduğu değer kaybının malın bedelinden indirilmesi talep edilebilmektedir. Firmanın bu talepleri karşılama zorunluluğu vardır. 15 günlük süre, ayıbın gizli olması ve tüketicinin bunu sonradan fark etmesi durumunda 2 yıla kadar çıkabilmektedir. Ancak üzerinde defolu olduğu belirtilen ürünlerle ilgili bu durum geçerli olmamaktadır. Bunun yanı sıra mal ve hizmetlerin ambalajlarının üzerinde mutlaka etiket ve tarife olmalıdır. Sanayi malı imal eden işletmelerin ürünleri için en az bir yıl garanti vermelidir. Ayrıca garanti ürünün tüm parçaları için geçerli olmalıdır. Bazı parçaların garanti kapması dışında tutulması mümkün değildir. Ayrıca satıcıların bu garanti belgesini müşteriye vermekle mükelleftir. Ürünün arızalanması durumunda tamiri garanti süresince ücretsiz yapılmalıdır. Servis ya da üreticinin garanti kapsamında olan ürün için para talep etmesi mümkün değildir. Eke&Şimşek, bu alanlarda uzman ekipleriyle danışmanlık hizmeti vermekte ve tüketici davalarında profesyonelce yol göstermektedir.